Is iemand met een accent minder overtuigend? En zo ja, wat kun je er aan doen? Accenten horen bij iedere taal en komen ook steeds vaker voor. Toch heeft een accent invloed op je overtuigingskracht. Moet je het afleren of uitbuiten?
If I can’t understand your accent, I don’t trust you
Volgens Amerikaans onderzoek vermindert een buitenlands accent de geloofwaardigheid van de spreker. Het is volgens dit onderzoek zelfs belangrijker dan je uiterlijk. Dat accent van invloed is op je overtuigingskracht, is niet nieuw. Ook ten tijde van de Oude Grieken zagen we dat het Ethos van de spreker mede wordt beïnvloed door het taalgebruik van de spreker. Dit is nog altijd een belangrijk criterium, ook in Nederland. In de huidige multiculturele samenlevingen zien we steeds vaker dat Turken, Duitsers en Amerikanen in het Nederlands spreken. Omgekeerd studeren we steeds vaker in het buitenland en gaan we ook steeds vaker en verder weg voor studie, werk of vakantie. Kortom: het is belangrijk om te beseffen dat accenten onze overtuigingskracht beïnvloeden en dat taalgebruik onverminderd belangrijk blijft in mondelinge communicatie.
Afzwakken of benoemen
Wat kun je er zelf aan doen? In de wetenschap dat accenten dus van invloed zijn op je overtuigingskracht heb je een aantal keuzes: ten eerste kun je proberen om het accent af te zwakken. Dat is vrijwel altijd mogelijk maar kost tijd. Na maanden van intensieve lessen Nederlands is het prinses Maxima gelukt om correct Nederlands te spreken met een licht accent. Vaak wordt dit als charmant bestempeld maar dat is sterk persoonsgebonden.
Je kunt ook niets doen en van je eigen kracht uitgaan. Dat is goed zolang je beseft dat het accent soms van invloed is op je overtuigingskracht in vergaderingen, bij presentaties en in sollicitaties. Dit is nog sterker wanneer je voor een onbekend publiek staat. Probeer er in dat geval een sterkte van te maken door het te benoemen. Dit kan bijvoorbeeld aan het begin van de toespraak: "Als geboren Spanjaard ben ik blij dat ik ondanks het winterweer voor u mag staan en spreken over de invloed van taal op de geloofwaardigheid". Belangrijke politici zoals Camiel Eurlings en Maxime Verhagen en advocaten als Spong en Britta Böhler zijn allen wel eens aangesproken op hun accent en blijven deze met trots voeren als een sterkte en niet als een zwakte. (Zie overigens ook dit meesterlijk filmpje waarin dezelfde zin in 21 accenten wordt uitgesproken.)
Taalfouten
Let op: spreken met een accent is niet hetzelfde als taalfouten maken. Dat laatste is echt schadelijk voor je overtuigingskracht. Het niet beheersen van de grammatica of het gebruik van verkeerde woorden is veel sterker van invloed op je overtuigingskracht en je ethos dan een accent. In dat geval luidt het devies: werk eraan met een taalcursus, lees veel in die taal en probeer zoveel mogelijk televisie te kijken. Een beproefde methode van veel buitenlanders. En niet voor niets. Een van de redenen dat we in Nederland zo goed Engels spreken heeft te maken met de invloed van muziek, film en televisie. Vanaf onze jeugd al zijn we gewend om naar Engels en Amerikaans te luisteren. Gemiddeld genomen beheersen wij de Engelse taal beter dan andere Europeanen als Italianen en Fransen. Zij komen veel minder vaak met de taal in aanraking en zijn dus aangewezen op het onderwijs.
