Sluiten

Ontvang gratis overtuigtips

Ongeldige invoer
Ongeldige invoer
Ongeldige invoer
Ongeldige invoer
Ongeldige invoer

Ik ontvang graag:


Ongeldige invoer

De succesformule van ‘President Elect’ Donald Trump

Laat ik beginnen met te bekennen dat ook ik de afgelopen verkiezingsnacht in ging in de overtuiging dat Hillary Clinton verkozen zou worden als de 45ste president van de Verenigde Staten. Het pakte anders uit en zoals zo vaak valt het achteraf allemaal te verklaren. Wat mij betreft zijn er drie klassieke factoren die de doorslaggevende bijdrage hebben geleverd aan de verbluffende overwinning van Trump.
 
Afkeer aanvoelen
De eerste is dat hij beter dan wie dan ook heeft aangevoeld hoe diep en wijdverbreid de afkeer onder Amerikanen is over de ‘heersende klasse van Washington’. Dat is het belangrijkste fundament geweest onder zijn succes. Kiezers stemmen meestal niet met hun verstand maar met hun hart. Als je weet te benoemen wat ze echt raakt dan ben je op de goede weg. Denk bijvoorbeeld aan Bill Clinton in 1992 die met de slogan ‘It’s the economy stupid’. Ondanks het feit dat Bush sr in 1991 nog zeer populair was onder andere vanwege de invasie in Irak wist Clinton in de campagne de financiële zorgen van veel Amerikanen tijdens de campagne te benoemen en won hij verrassend. Hetzelfde lukte Trump. Daar waar Hillary Clinton en de media hem continu aanspraken op zijn gedrag, onervarenheid en polariserende houding voelde hij aan dat de Amerikanen minder wakker lagen van zijn gedrag dan van het ‘corrupte systeem’. Wat was eigenlijk de centrale boodschap van de Clinton-campagne? Welk gevoel wilde zij aanspreken? Ik kan het niet benoemen. Dat zegt genoeg.
 
Geloofwaardigheid
De tweede bouwsteen van zijn succes is dat hij vele malen geloofwaardiger was dan Clinton om alles dat volgens velen fout is met Amerika te adresseren. Trump is de verpersoonlijking van de buitenstaander die kritiek geeft op de incrowd. Al die Amerikanen die het gevoel hebben dat de politiek ze al jaren geleden vergeten is en alleen maar op komt voor hun eigen belangen konden zich herkennen in Trump die nog nooit onderdeel is geweest van de politieke ‘kaste’ en er al tientallen jaren fel kritiek op levert. En dan had hij ook nog eens de ideale tegenstander die als niemand anders in de Verenigde Staten symbool staat voor alles dat mis is met Washington. Al dertig jaar onderdeel van het systeem en dan ook nog een zweem van corruptie om haar heen. Kortom; hij kon de frustratie van velen volop botvieren op de ideale kop van jut met een onderscheidend verhaal. Dit valt enigszins te vergelijken met de positie van Diederik Samsom tijdens de Nederlandse verkiezingen van 2012.  Dit waren tot ergernis van veel kiezers de zoveelste verkiezingen in minder dan tien jaar. Alle zittende lijstrekkers gingen de campagne in met traditionele grote beloften. Samsom, de kersverse partijleider van de PvdA, kon zich er tegen afzetten met ‘het eerlijke verhaal’. In tegenstelling tot bijvoorbeeld Rutte en Roemer beloofde hij niets behalve dat hij pijnlijke maatregelen zou moeten gaan nemen. Dit sloeg goed aan bij het gevoel van veel kiezers en in het tijdsbestek van een paar weken groeide de PvdA van 12 naar 38 zetels in de peilingen en werd de partij op twee zetels na de grootste partij.
 
Authentieke spreker
Tot slot is Donald Trump authentiek en daar houden mensen van. Met alle kritiek die je op zijn persoon kunt hebben is hij wel honderd procent zichzelf met lak aan alle politieke conventies. En juist dat sprak mensen aan. Continu werd hij aangevallen op de botheid waarin hij zijn boodschap verpakt en de zwakheden van zijn eigen persoonlijkheid. Maar dat interesseerde de kiezer uiteindelijk niet. Veel belangrijker vonden zij het dat de frustratie en woede eindelijk eens stevig benoemd werd. Ja, Trump overdreef en kwam af en toe met onrealistische voorstellen (‘geen Moslim meer het land in’) maar hij gaf wel duidelijk de richting aan. Vergelijk dit met Pim Fortuyn in 2002. Ook hij claimde dat hij de grenzen volledig zou sluiten en ook hij werd er terecht op aangesproken dat dit niet kon maar dat wist de kiezer zelf ook wel. Het maakte ze alleen niet uit. En ook Fortuyn was een persoon die, net als Trump, ongelooflijk veel weerstand opriep door zijn voor politiek Den Haag vreemde gedrag. Maar het was authentiek en het stak heerlijk af bij het hele systeem waar velen het zo mee gehad hadden.
Kortom, de boodschap was spot on en werd gebracht door een geloofwaardige en authentieke persoonlijkheid. Maar waarom zag ik dit dan niet aankomen? Omdat ik de woede en frustratie van die grote groep Amerikanen zelf niet voel. Daardoor bekeek ik de campagne en met name de verkiezingsdebatten en de speeches door de het venster van standaard debatcriteria. En volgens die criteria waren zijn optredens heel matig.  Het bewijst maar weer eens dat de eerste stap op weg naar een overtuigende campagne het grondig verdiepen in het diepste gevoel van je doelgroep is. Voor onze eigen verkiezingen in 2017 zal dan ook gelden dat die lijsttrekker die het meest geloofwaardig het gevoel van de kiezer kan vertegenwoordigen op succes kan rekenen.

Roderik van Grieken

Oprichter en directeur Nederlands Debat Instituut

Meer tips ontvangen? Schrijf u hier in:

Inschrijven voor tips