Sluiten

Ontvang gratis overtuigtips

Ongeldige invoer
Ongeldige invoer
Ongeldige invoer
Ongeldige invoer
Ongeldige invoer

Ik ontvang graag:

Ik wil:


Ongeldige invoer

Debat als werkvorm: het debatconcept

Je kunt een debat inzetten als een werkvorm om tijdens een congres, bedrijfsuitje of evenement de meningen en gedachtes die leven in de organisatie te peilen. Wanneer is het zinvol om te debatteren, wat zijn de randvoorwaarden voor een goed debat en wat levert het debat uiteindelijk op?

Een debat is interessant wanneer een organisatie op zoek is naar een methode om in korte tijd inzicht te krijgen in de argumenten voor en tegen een actueel of relevant vraagstuk. Enkele voorbeelden waarbij je het debat als werkvorm kunt inzetten:

Een debat tijdens een klantendag: Jouw organisatie nodigt haar meest gewaardeerde klanten uit en laat ze met elkaar in debat gaan over jullie product of dienstverlening. Je stelt je hiermee kwetsbaar op. Je geeft aan dat je de inbreng van de klant waardeert. En passant krijg je uiterst waardevolle informatie! Uiteraard kleedt je zo’n  debat ‘luchtig’ aan; het moet leuk en ook leerzaam zijn voor je gasten.

De nieuwe strategie en de resultaten: De directie presenteert de nieuwe strategie of de kwartaalresultaten aan het management of de medewerkers. Een geschikte gelegenheid om de aanwezigen mee te laten denken over de invulling van de strategie of de (verdere) verbetering van de resultaten. Stel belangrijke nog te nemen beslissingen ter discussie tijdens een scherp debat. De medewerkers zullen het waarderen en je creëert er draagvlak mee.Brainstormsessie: Aan het beginpunt van een nieuwe fase voor de organisatie wil je denkkracht mobiliseren. Debatteer over mogelijke strategische keuzes en vergaar hiermee de belangrijke afwegingen en argumenten.

Hoe werkt het debatconcept?

Uit meningsverschillen ontspringt de waarheid, is het onderliggende principe van het ‘debatconcept’. Tijdens de voorbereiding van een debat beslis je wat de interessante en relevante vraagstukken zijn waarover de aanwezigen tijdens de bijeenkomst van mening verschillen. In de praktijk zijn dit meestal maximaal drie debatstellingen. Denk hierbij aan een thema dat op dit moment actueel is in de branche waar je werkt of een vraagstuk dat binnen je organisatie leeft. 

Zodra duidelijk is waarover het debat dient te gaan, sta je voor een belangrijke keuze:

  • Wil je dat de deelnemers aan het debat debatteren op basis van hun eigen mening?
  • Of leg je de deelnemers een standpunt op: voorstander dan wel tegenstander? Voor een scherp en goed debat gaat hier de voorkeur naar uit. Wat is een goede stelling?

Het centrale thema van een debat dient te worden teruggebracht tot een aantal stellingen en reservestellingen; de kapstok van en voorwaarde voor een goed debat. De stellingen moeten 'debatable' zijn, aantrekkelijk en technisch in overeenstemming met de gekozen debatvorm, zodat de inhoud optimaal tot zijn recht komt. 

Tien criteria voor een goede stelling zijn:

  1. De stelling moet controversieel zijn binnen de groep die erover debatteert.
  2. Het moet meteen duidelijk zijn waar de stelling over gaat.
  3. De stelling moet absoluut geformuleerd zijn.
  4. De stelling moet prikkelen, pijn doen en geen nuance bevatten.
  5. De stelling bestaat uit maximaal tien woorden.
  6. De stelling moet positief geformuleerd zijn.
  7. De stelling mag geen argumenten bevatten. 
  8. De stelling mag niet innerlijk tegenstrijdig zijn. 
  9. De stelling moet ondubbelzinnig geformuleerd zijn.
  10. De stelling mag geen ‘truism’ bevatten als twistpunt; met andere woorden: je moet voor of tegen kunnen zijn. “Armoede moet de wereld uit” valt niet te bespreken.Wat bereik je met een debat?

Een debat over één stelling duurt ongeveer een half uur. In dat korte tijdsbestek krijg je alle argumenten voor en tegen een interessante stelling op een presenteerblaadje. De opbrengst van een debat op een rij:

  1. Alle aanwezige denkkracht wordt maximaal en gericht ingezet om helderheid te krijgen over een interessant vraagstuk. 
  2. De opbrengst hiervan, zeker als je een inhoudelijk verslag maakt van het debat, is voor iedereen waardevol. 
  3. De meerwaarde zit ook in het feit dat de deelnemers aan het debat een bepaald vraagstuk een keer van een andere invalshoek bekeken hebben. Het werkt verhelderend om je als voorstander van een beleidsstandpunt eens een keer in te leven in de tegenargumenten. Vaak levert dit een nieuw en genuanceerder inzicht op.
  4. Het debat levert ook draagvlak op. Deelnemers ondervinden aan den lijve dat er voor beide kanten van een vraagstuk goede argumenten zijn aan te voeren. Omdat zij ook nadrukkelijk de mogelijkheid hebben gekregen om deze aan te voeren, ontstaat meer begrip en draagvlak voor de uiteindelijke beslissing.
  5. Tot slot; debatteren is leuk! Debatbijeenkomsten kenmerken zich door een positieve sfeer. Het is spannend om mee te doen en leuk om elkaar uit te dagen om goed te argumenteren. Door het vaak gebruikte competitieve element ontstaat een positieve strijd. Deze eindigt met het uitreiken van prijzen aan diegenen die inhoudelijk de meest waardevolle bijdrage hebben geleverd en diegenen die het meest overtuigend hebben gesproken.

Met de resultaten van een debat kun je als communicatieprofessional het communicatiebeleid aanpassen. Als uit de uitkomst blijkt dat er dringend behoefte is aan meer interne communicatie binnen je organisatie, kan dit een extra zetje in die richting zijn. Bij een debat waar de gehele organisatie bij betrokken is, is het aan te bevelen om notulen te laten maken van het debat. Achteraf kan het verslag dienen voor een rapport of te ontwikkelen beleid.Hoe plaats je de debaters in een ruimte?

Al naar gelang het debatconcept zijn meerdere opstellingen mogelijk om de tafels en stoelen neer te zetten:

  • in een U-vorm (waarbij iedereen individueel debatteert);
  • in Lagerhuisopstelling (tegenover elkaar, waarbij je twee partijen hebt, de voorstanders en de tegenstanders)
  • in carrousel-opstelling (drie vakken). Bij het carrouseldebat worden drie debatten over verschillende stellingen gevoerd. De zaal is opgedeeld in drie vakken die de verschillende rollen in het debat vertegenwoordigen: voorstanders, tegenstanders en rechters. • in carré-opstelling (vier vakken).  In het carrédebat wordt de zaal opgedeeld in vier gelijkwaardige vakken die de verschillende rollen in het debat vertegenwoordigen: de 1e voorstanders, de 2e voorstander, de 1e  tegenstanders en de 2e tegenstander. Regelwerk
  • Zorg voor voldoende deelnemers, ook van buiten de organisatie als het onderwerp zich daarvoor leent.
  • Regel een datum en een tijdstip waarop iedereen kan en een ruimte waar je niet gestoord wordt door anderen. 
  • Verzorg de nodige hulpmiddelen in de zaal. Voor het projecteren van de stelling is een projectiescherm en beamer erg handig in de ruimte. Ook is het verstandig om op de eerste rij stoelen een plaats te reserveren voor de timekeeper van het debat. Deze kan dan goed de spreektijden in de gaten houden. Daarnaast zorg je voor goede geluidsvoorzieningen (microfoons).
  • Inhoudelijk zorg je voor goede stellingen.

Functie van de debatleider

De belangrijkste eigenschap van de procesbegeleider/debatleider is onafhankelijkheid. Hij of zij moet los van de inhoud staan en niet bij het debat betrokken raken vanuit zijn of haar werkveld. Een debatleider bepaalt de sfeer, stuurt het proces en moet regelmatig objectief samenvatten. Daarnaast moet hij in de gaten houden dat het meningsverschil zoals dat in de stellingen is verwoord centraal blijft staan. Let daar dus op wanneer je een debat gaat begeleiden in je bedrijf. Deelnemers hebben, vaak onbewust, de neiging om nuanceringen aan te brengen die het debat om zeep helpen. Als debatleider zal je die moeten proberen te voorkomen

Eerder geplaatst op www.communicatiedesk.nl