Sluiten

Ontvang gratis overtuigtips

Ongeldige invoer
Ongeldige invoer
Ongeldige invoer
Ongeldige invoer
Ongeldige invoer

Ik ontvang graag:

Ik wil:


Ongeldige invoer

Rutte moet vanavond zijn politieke tij keren

De verwachtingen zijn hoog gespannen rondom de H.J. Schoo-lezing die Mark Rutte vanavond houdt. De premier kan sinds de start van zijn tweede kabinet vorig jaar weinig goeds meer doen. Hij zou onzichtbaar zijn en geen visie hebben. De man die een jaar geleden nog door velen als ´the great communicator´ werd gezien lijkt zijn gave om overtuigend te spreken te hebben verloren. Doet Rutte het echt zo slecht en hoe kan hij het tij keren?

Spreektalent

Rutte is een goede spreker. Wanneer je hem vergelijkt met Balkenende, Kok en Lubbers is de titel ‘the great communicator’ zeker niet misplaatst. Hij heeft het vermogen kort, duidelijk en met flair te spreken. Tijdens grote debatten komt hij zelden tot nooit in de problemen. Sterker nog, vaak voert hij de regie en bepaalt hij de sfeer. Je zou verwachten dat een premier met dit retorisch talent hier vaak gebruik van zou maken om de kiezer voor zich te winnen. Kijk naar Obama, die grijpt iedere gelegenheid aan om het podium te bestijgen, zijn boodschap te verkondigen en zijn persoonlijke imago een boost te geven. Kies je momenten Zo niet Rutte. Het lijkt wel alsof hij zichzelf na de gewonnen verkiezingen van vorig jaar en de vorming van zijn tweede kabinet zichzelf een zwijgplicht heeft opgelegd. Los van zijn verplichte optredens horen wij weinig van hem. Regelmatig arriveert en vertrekt hij via de achteruitgang, interviews zijn zeldzaam. En als hij een keer op de praatstoel zit dan slaat hij volgens velen de plank mis. Te nonchalant en te vrolijk alsof de crisis niet bestaat. Het is dan ook begrijpelijk dat iedereen gefocust is op de lezing van vanavond. Lukt het de premier om zijn critici de mond te snoeren? De druk op Rutte is groot.

De vraag is of hij er verstandig aan doet om als premier zo nadrukkelijk op de achtergrond te blijven gedurende een langere periode. Ik denk dat er veel voor te zeggen valt om niet te vaak op de voorgrond te treden. Een politiek leider hoeft niet alom aanwezig te zijn om succesvol en populair te zijn. Integendeel. Veel verstandiger is het om niet achter iedere microfoon aan te gaan staan en continu commentaar geven op de waan van de dag. Zeker wanneer je zoals Rutte zware bezuinigingen moet doorvoeren. Het beeld van de premier die zich iedere dag staat te verdedigen voor moeilijke en impopulaire beslissingen is over het algemeen niet erg bevorderlijk voor zijn populariteit. Tegelijkertijd moet je er als leider af en toe juist wel staan. Zeker wanneer je zoals Rutte een goede spreker bent. Juist dan kun je af en toe het verschil maken, leiderschap tonen en tegelijkertijd je eigen imago oppoetsen. Blijf op de achtergrond wanneer het over de waan van de dag gaat maar kies wel je momenten om te vlammen en te laten zien dat jij aan het roer staat. Kies die momenten daar waar het kan zorgvuldig uit, bereid ze grondig voor en zet je retorisch talent in als wapen. Het is juist daar dat Rutte het wat mij betreft het afgelopen jaar regelmatig laat liggen.

Tony Blair als leermeester

Laat ik één voorbeeld geven dat in mijn ogen exemplarisch is. Op 31 januari maakte koningin Beatrix haar abdicatie bekend. Een indrukwekkende nationale gebeurtenis die je al lange tijd kon zien aankomen. Ook een gebeurtenis die roept om duiding. Wie kan op dat moment beter de gevoelens van ‘de Nederlander’ onder woorden brengen dan de minister president? Rutte sprak tot de natie maar kwam niet veel verder dan wat algemeenheden. Ik denk dat u zich zijn verhaal niet kunt herinneren. Een journalist die bij de opname aanwezig was twitterde dat hij onder de indruk was omdat Rutte zijn verhaal uit het hoofd in één keer op camera insprak. Juist dat was voor mij het bewijs dat hij op communicatief gebied te nonchalant met zijn positie omgaat en slecht gebruik maakt van zijn spreektalent. Het was een gemiste uitgelezen kans om Nederland te raken met een mooi eerbetoon aan de scheidende koningin en daarmee zich als premier te manifesteren.

Neem als voorbeeld Tony Blair. Hij was net premier in 1997 toen totaal onverwacht prinses Diana overleed. Een indrukwekkende gebeurtenis die riep om duiding. Het was Blair die hem gaf. Staande in de regen voor een kerkje gaf hij de ochtend na het ongeluk een korte maar briljante speech waarin hij Diana typeerde als ‘the peoples princess’. Hij verwoordde daarmee precies het gevoel van het land op dat moment. Het kwam geïmproviseerd over maar achteraf werd duidelijk dat Blair de hele nacht met een team had gewerkt aan deze verklaring. In mijn ogen deed hij daarmee precies wat van een premier verwacht mag worden op zo’n moment. Het leverde hem ook een immense populariteit op.

Betreed het podium

Rutte doet er wat mij betreft goed aan om over het algemeen wat op de achtergrond te blijven. Maar hij moet wel zijn momenten kiezen waarop hij er staat. Ons land gaat door een stevige economische recessie heen en er zijn honderdduizenden gezinnen die het zwaar hebben. Het is aan Rutte om dit af en toe te benoemen en te laten zien dat hij met ze meeleeft. Om vervolgens te staan voor zijn beleid en met overtuiging uit te leggen waarom en waar en licht aan het einde van de tunnel is. Dat is ook zijn taak. Ik hoop dan ook dat hij vanavond bij de H.J. Schoo-lezing het podium echt zal betreden!

Dit artikel van Roderik van Grieken verscheen ook op Volkskrant.nl

Gerelateerde diensten