Sluiten

Ontvang gratis overtuigtips

Ongeldige invoer
Ongeldige invoer
Ongeldige invoer
Ongeldige invoer
Ongeldige invoer

Ik ontvang graag:

Ik wil:


Ongeldige invoer

De waarde van een goede stelling

In ieder debat staat een stelling centraal. Het is de kapstok van het debat. Maar het bedenken van zo'n stelling is vaak het aller-moeilijkste van de hele voorbereiding en gaat dan ook vaak fout. Neem stellingen als 'duurzaamheid begint bij jezelf', 'goede ouderenzorg is belangrijk', 'fatsoen moet je doen'. Deze stellingen resulteren in gewauwel waarbij iedereen al na een minuut de draad kwijt is. Hoe dan wel? Hier een korte introductie.

Formuleer een beleidsstelling

Het makkelijkste en duidelijkste bij het bedenken van een stelling is om een zogenaamde 'beleidsstelling' te formuleren. Hierbij debatteer je over de zin en onzin van een oplossing voor een bepaald probleem, eigenlijk een soort nieuw wetsvoorstel, een verandering van de status quo. Zo vindt vrijwel iedereen duurzaamheid belangrijk, maar de interessante vraag is nu juist wat de beste manier is om die duurzaamheid te bereiken. Dit is namelijk waar de meningen over verschillen.

Praktijk

Kies dus niet voor stellingen als 'duurzaamheid begint bij jezelf', 'goede ouderenzorg is belangrijk' of 'fatsoen moet je doen'. Maar kies voor: 'duurzaamheidsubsidies moeten worden afgeschaft', 'de AOW-uitkering moet omhoog' of 'het nasissen van vrouwen door jongens moet strafrechtelijk worden aangepakt'. Zo zorg je dat het debat gaat over een maatregel die ook echt in de praktijk kan worden gebracht.

Alternatief: waardestelling

Om het nog even lekker complex te maken: bij uitzondering is het zo dat je beter kunt kiezen voor een 'waardestelling' in plaats van een beleidsstelling. Een waardestelling is een stelling die een subjectieve uitspraak bevat: 'X is goed/terecht/wenselijk/rechtvaardig'. Bijvoorbeeld: 'Het is goed dat de Rabobank zich heeft teruggetrokken als sponsor uit de professionele wielersport'. Stel dat er een hoop onrust is in je organisatie over een genomen beslissing. Je kunt het debat als middel dan heel goed gebruiken om de meningen te ventileren. Je moet dan niet debatteren over 'X moet worden teruggedraaid' (beleidsstelling), want dat is mosterd na de maaltijd. Beter is dan: 'Het is goed/terecht/begrijpelijk dat actie X is genomen' (waardestelling). Dan komt de nadruk meer te liggen op de gevoelens die met zo'n besluit gepaard gaan.

Neem de tijd!

Het bedenken van zulke stellingen kost tijd. Onze ervaring is dat je er minimaal twee uur voor nodig hebt om drie stellingen te bedenken. Werk vanuit een onderwerp, naar een thema, naar een dilemma, naar een stelling. Bepaal altijd de stelling voordat je sprekers uitnodigt, anders kom je erachter dat je sprekers helemaal niet zo verschillen van mening over het onderwerp waar jij het nu juist over wilde hebben. Een uitgebreid voorbeeld;

Onderwerp: vertrouwen in politiek
Thema: stroperige politieke besluitvorming
Dilemma: moet de kiesdrempel er komen ja/nee?
Stelling: er moet in de Tweede Kamer een kiesdrempel komen van 5%

Een stelling moet voldoen aan deze criteria

Hierbij tien criteria op een rij die wij kunnen meegeven waaraan een goede stelling moet voldoen:

1. De stelling moet controversieel zijn binnen de groep die erover debatteert
2. Het moet meteen duidelijk zijn waar de stelling over gaat
3. De stelling moet absoluut geformuleerd zijn (dus niet: 'in sommige gevallen')
4. De stelling moet prikkelen, pijn doen en geen nuance bevatten
5. De stelling bestaat uit maximaal veertien woorden
6. De stelling moet positief geformuleerd zijn
7. De stelling mag geen argumenten bevatten
8. De stelling mag niet innerlijk tegenstrijdig zijn
9. De stelling moet ondubbelzinnig geformuleerd zijn
10. De stelling mag geen 'truism' bevatten als twistpunt

Test je kennis!

Als je denkt door te hebben waar een stelling aan moet voldoen, doe dan deze test; Wat is er mis met de volgende stellingen?

1. Het verbod op harddrugs is slecht.

2. Prostitutie moet in Nederland worden gedoogd.

3. Het is voldoende dat de roadmap voor duurzaamheid eigenlijk een wandelkaart is. Vele kleine stapjes omhoog brengen ons dichterbij het doel.

4. Het nieuwe beleidsplan water moet duurzaam en kostenefficiënt worden.

Antwoorden:

1. Ingewikkeld geformuleerd, je bent tegenstander van het feit dat het verbod op harddrugs slecht is. Bent u er nog? Makkelijker is: 'Harddrugs moet worden gelegaliseerd'.

2. Dat is reeds de 'status quo'. Een stelling moet juist gaan over de verandering van het huidige beleid. Dus bijvoorbeeld: 'Prostitutie moet in Nederland worden verboden'.

3. Deze stelling is te lang en bestaat uit twee componenten. Verder is 'veel kleine stapjes omhoog brengen ons dichterbij het doel' een truism. Tot slot is hier absoluut niet duidelijk wat bedoeld wordt. Beter is: 'We moeten accepteren dat de weg naar duurzaamheid langzaam gaat.' Maar dit is nog geen beleidsstelling. Om dat ervan te kunnen maken, hebben we meer context nodig. Stel dat de status quo is dat een bepaalde duurzaamheiddoelstelling X binnen tien jaar wordt behaald. Dan kun je er van maken: 'X moet binnen vijf jaar worden gerealiseerd.' Dan krijg je een debat over hoe belangrijk het is om het binnen vijf jaar in plaats van tien jaar te realiseren, oftewel: eigenlijk het wel/niet wandelkaart-debat.

4. Je kunt voor duurzaamheid zijn en tegen kostenefficiëntie. Ben je dan voor- of tegenstander? Dit is een meerduidige stelling. Kies een van de twee.

Succes met het formuleren van je eigen stellingen!

Gerelateerde diensten